คาดการณ์ว่าตลาดการผลิตชิ้นส่วนเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์จะมีอัตราการเติบโตต่อปีแบบทบต้น (CAGR) ที่ 7.1% ตั้งแต่ปี 2024 ถึง 2029 โดยการเติบโตดังกล่าวนี้เกิดจากแนวโน้มหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นเทคโนโลยีในการย่อส่วนประกอบอิเล็กทรอนิกส์ให้มีขนาดเล็กลง การบูรณาการเทคโนโลยีเกิดใหม่ในอินเทอร์เน็ตอุตสาหกรรมของ Things (IIoT) และความก้าวหน้าทางการสื่อสารด้วยเทคโนโลยี 5G ปัจจัยเหล่านี้นำไปสู่การปฏิวัติการออกแบบและการประกอบชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ นอกจากนี้ การใช้สมาร์ทโฟนไปใช้อย่างกว้างขวางอันเกิดจากความพร้อมการให้บริการคลื่นสัญญาณ 5G และความต้องการทางด้านเทคโนโลยีดิจิทัลของผู้บริโภคที่เพิ่มขึ้น เหล่านี้คือโอกาสสำหรับผู้ที่สนใจที่เข้าร่วมลงเล่นในตลาด ตัวอย่างเช่น ในตลาดสมาร์ทโฟน ซึ่งเมื่อคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของการเชื่อมต่อของอุปกรณ์ไร้สายทั้งหมด คาดว่าจะเพิ่มขึ้นจาก 75% ในปี 2021 เป็น 84% ภายในปี 2525 การเติบโตนี้แสดงถึงศักยภาพการเติบโตอย่างมหาศาลของส่วนการตลาดดังกล่าว

ปัจจัยต่างๆ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เช่น การจ่ายเงินปันผลทางประชากรที่ลดลงของจีน ต้นทุนแรงงานที่เพิ่มขึ้น การยกระดับอุตสาหกรรม และความขัดแย้งทางการค้าระหว่างจีนและสหรัฐฯ ส่งอิทธิพลให้บริษัทต่างจากประเทศต่างตัดสินใจทะยอยเปลี่ยนฐานกำลังการผลิตในจีน ไปยังประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งมีต้นทุนที่ต่ำกว่า ในบรรดาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซัมซุงนั้บถือได้ว่าเป็นผู้นำและมีอิทธิพลอย่างมากในตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หนึ่งในนั้นคือการลงทุนของ Samsung Group ในเวียดนามมูลค่ากว่า 2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งได้กลายเป็นฐานการผลิตของที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์ของ Samsung ที่ถูกส่งไปขายทั่วโลกนั้นมาจากฐานการผลิตในเวียดนามนี้เอง

ตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้รับความสนใจอย่างสูงจากบริษัทผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่จำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงหลังปรากฎการณ์ความตึงเครียดทางการค้าระหว่างสหรัฐฯ-จีนในปี 2018  ตัวอย่างเช่น บริษัท Apple ได้ขยายฐานการผลิตในภูมิภาคอย่างรวดเร็ว โดยมีจำนวนโรงงานในเวียดนาม มาเลเซีย สิงคโปร์ และไทยรวมกันเป็นจำนวนที่เพิ่มขึ้นจาก 62 แห่ง เป็น 97 แห่ง การขยายตัวนี้สะท้อนถึงแนวโน้มการกระจายกำลังผลิตไปในภูมิภาคหลากหลายประเทศ นอกจากนี้ ปรากฎการณ์การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของประชากรวัยหนุ่มสาวในอินเดีย ที่เรียกกันว่า “โอกาสทองด้านประชากร” (demographic dividend) ได้ทำให้อินเดียกลายเป็นจุดหมายปลายทางที่น่าดึงดูดสำหรับ Apple ดูได้จากการเพิ่มขึ้นของโรงงานการผลิตในอินเดียจากเดิม 7 แห่ง เป็น 11 แห่ง ทำให้มีกำลังการผลิต iPhone สูงมาก ซึ่งมีจำนวนถึง 6.5 ล้านเครื่องในปี 2022 และคาดการณ์ว่าอินเดียอาจมีสัดส่วนการผลิต iPhone ของ Apple ทั่วโลกมากถึง 25% ภายในปี 2025

แนวโน้มดังกล่าวสร้างแรงกระเพื่อมที่ไปไกลกว่าสมาร์ทโฟน โดยผู้ผลิตยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ต่างก็กำลังสร้างฐานที่มั่นในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น Tesla ที่ได้สู่ตลาดสิงคโปร์และไทย และยังมีรายงานว่ากำลังจะเกิดข้อตกลงระหว่าง Tesla และรัฐบาลอินโดนีเซียเพื่อสร้างโรงงานผลิตแห่งใหม่ที่มีกำลังการผลิต 1,000,000 หน่วยต่อปีในทำนองเดียวกัน BYD ยืนยันแผนการสร้างโรงงานแห่งใหม่ในประเทศไทยและเริ่มดำเนินการได้ภายในปี 2024 ด้วยกำลังการผลิต 150,000 หน่วยต่อปี การหลั่งไหลเข้ามาของแบรนด์ผู้ผลิตระดับโลกเหล่านี้ บ่งชี้ถึงความสำคัญของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่กำลังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในภูมิทัศน์การผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าระดับโลก ด้วยภูมิภาคนี้มีโครงสร้างประชากรที่เอื้ออำนวย แรงงานที่มีทักษะ และทำเลที่ตั้งเชิงยุทธศาสตร์ จึงดึงดูดผู้เล่นรายใหญ่ในอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าหลากหลายประเภท

แล้วอะไรที่ทำให้ห่วงโซ่อุปทานของอาเซียนมีความพิเศษ เส้นทางของกลุ่มประเทศอาเซียนที่เปิดรับการลงทุนทางอุตสาหกรรมนั้นแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่ม หรือ 3 ระดับ โดยที่ระดับที่ที่ 1 คือสิงคโปร์ทำหน้าที่เป็นโหนดเทคโนโลยี ระดับที่ 2 คือกลุ่มประเทศอาเซียน 4 (มาเลเซีย ไทย อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์) ซึ่งยังถือว่าเป็นประเทศเศรษฐกิจอุตสาหกรรมใหม่ซึ่งแต่ละประเทศในกลุ่มนี้มีความสามารถในการแข่งขันที่แตกต่างหลากหลาย  ระดับที่ 3 คือ CLMV (กัมพูชา ลาว เมียนมาร์ และเวียดนาม) เป็นกลุ่มประเทศที่ได้รับความสนใจอย่างสูงจากบริษัทที่มุ่งเน้นการลดต้นทุนการผลิตเป็น อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์มีการกระจายตัวของผู้เล่นหลากหลายประเทศ แต่ก็ยังคงมีความเชื่อมโยงอย่างดีในเครือข่ายระดับโลกและภูมิภาค อาเซียนจึงกลายเป็นตัวอย่างที่สมบูรณ์แบบ อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์เป็นอุตสาหกรรมส่งออกที่ใหญ่ที่สุดของอาเซียน โดยคิดเป็น 29% ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมดในภูมิภาคอาเซียนในปี 2022 โดยแต่ละประเทศสมาชิกอาเซียนจะมีสัดส่วนส่งออกอยู่ระหว่าง 20 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ อุตสาหกรรมนี้จึงเป็นฟันเฟืองสำคัญที่ขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจของภูมิภาค โดยมีส่วนช่วยต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ของภูมิภาค ประมาณ 268 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (คิดเป็น 8.5% ของ GDP) และสร้างงานได้มากกว่า 2.4 ล้านตำแหน่งในปี 2021

การปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทานในปัจจุบันเกิดจากปัจจัยสองประการ ประการแรกคือ ปัจจัยทางการเมือง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแยกตัวด้านเศรษฐกิจและเทคโนโลยีและอุปสรรคทางการค้าอันเนื่องมาจากสงครามการค้าระหว่างสหรัฐฯ-จีน ประการที่สองคือ ปัจจัยทางเศรษฐกิจ ซึ่งเกี่ยวข้องกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นในจีน บริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ (MNEs) จึงมองหาประเทศสมาชิกอาเซียนที่แตกต่างกันเพื่อกระจายความได้เปรียบทางการแข่งขันของตนเองอย่างกว้างขวาง เพื่อรับมือกับการแยกตัวด้านเศรษฐกิจและเทคโนโลยี บริษัทชิปได้เพิ่มการลงทุนในกลุ่มประเทศสิงคโปร์-มาเลเซีย-อินโดนีเซียเสียเป็นส่วนใหญ่ในช่วงที่เกิดปัญหาขาดแคลนชิปเนื่องจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 บริษัทสัญชาติอเมริกันอย่าง Global Foundries และ Micron บริษัท Infineon และ Siltronic จากเยอรมนี และบริษัท Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) ได้ขยายกิจการอย่างรวดเร็วและขยายกำลับการผลิตไปยังประเทศกลุ่มดังกล่าว ในทางกลับกัน บริษัทชั้นนำอื่น ๆ ได้ย้ายกำลังการผลิตไปยังกลุ่มประเทศ CLMV (กัมพูชา สปป. ลาว เมียนมาร์ และเวียดนาม) เพื่อลดต้นทุนการผลิต ตัวอย่างเช่น บริษัท Foxconn จากไต้หวันและบริษัท CoreTek จากจีน ซึ่งเป็นผู้ให้บริการผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ให้กับ Apple ก็ได้ย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศเวียดนามแล้วเช่นกัน

Article by: Prof. Suwan Juntiwasarakij, Ph.D., Senior Editor & MEGA Tech

The semiconductor and electronics parts manufacturing market is poised for a compound annual growth rate (CAGR) of 7.1% from 2024 to 2029. This growth is fueled by several key trends: the miniaturization of components, the integration of emerging technologies in the Industrial Internet of Things (IIoT), and the advancements in communication enabled by 5G. These factors have revolutionized electronic component design and assembly. Furthermore, the widespread adoption of smartphones, driven by the increasing availability of 5G and growing consumer demand for digital technologies, presents new opportunities for market participants. For example, smartphone penetration, as a percentage of total mobile connections, is projected to rise from 75% in 2021 to 84% by 2025, highlighting the significant growth potential in this segment.

In recent years, under the influence of factors such as China’s weakening demographic dividend, rising labor costs, industrial upgrading, and Sino-US trade frictions, companies from various countries have begun to gradually shift their production capacity in China to Southeast Asia, where costs are lower. In terms of consumer electronics, among the major countries in Southeast Asia, Samsung mobile phones occupy a leading position and have a strong influence in the Southeast Asian market. Among them, Samsung Group’s investment in Vietnam has exceeded 20 billion US dollars, and it has built Samsung’s largest production base in the world locally, contributing 1/3 of Samsung’s global electronic product shipments.

The Southeast Asian market has witnessed a surge in the presence of major consumer electronics companies. This trend has been particularly evident since the 2018 US-China trade tensions. Apple, for example, has significantly expanded its manufacturing footprint in the region, with the number of plants in Vietnam, Malaysia, Singapore, and Thailand increasing from 62 to 97. This expansion reflects a broader shift towards diversification of production locations. Beyond Southeast Asia, India’s young and growing population, often referred to as the “demographic dividend,” has made it an attractive destination for Apple. The number of Apple factories in India has grown from 7 to 11, with production already reaching 6.5 million iPhones in 2022. Estimates suggest that by 2025, India could account for as much as 25% of Apple’s global iPhone production.

The trend extends beyond smartphones. Electric vehicle (EV) manufacturers are also establishing a foothold in Southeast Asia. Tesla has entered the Singapore and Thailand markets and is reportedly close to securing a deal with Indonesia for a new production plant with a projected annual capacity of one million units. Similarly, BYD has confirmed plans for a new factory in Thailand, scheduled to begin operations in 2024 with a production capacity of 150,000 electric vehicles per year. This influx of global brands highlights Southeast Asia’s growing importance in the global electronics manufacturing landscape. The region’s favorable demographics, skilled workforce, and strategic location are attracting major players across various electronics segments.

So, what makes the ASEAN supply chain so special? ASEAN countries choose FDI-driven industrialization and can be categorized into 3 groups. Tier-1 is Singapore acting as the technology node. Tier-2 is ASEAN-4 (Malaysia, Thailand, Indonesia, and the Philippines) as newly industrializing economies with a mixture of competitiveness. Tier-3 is CLMV (Cambodia, Laos, Myanmar, and Vietnam), which is attractive for companies focusing mainly on cost reduction. The electronics industry is internationally fragmented but well integrated in global and regional networks. ASEAN becomes a perfect match. It is the largest export industry accounting for 29% of the total exports in the region in 2022, varying between 20 to 50 percent per ASEAN country. The industry drives regional economic growth by contributing approximately USD 268 billion to regional GDP (8.5% of GDP), creating more than 2.4 million jobs in 2021.

The current supply chain reconfigurations are driven by two factors, one is political and refers to high-tech decoupling and trade barriers due to the US-China trade war. The other is economic, relating to cost increases in China. Accordingly, MNEs look at different categories of ASEAN countries to more broadly diversify their own competitive advantages. To adapt to high -tech decoupling, chip companies increased their investment mainly in the Singapore-Malaysia-Indonesia triangle. During chip fabrication shortages due to the coronavirus pandemic, American American companies Global Foundries and Micron, Germany’s Infineon and Siltronic, and the Taiwanese Semiconductor Manufacturing Company have quickly and greatly expanded to those countries. By contrast, to reduce production costs, other leading firms moved to CLMV (Cambodia, Laos, Myanmar and Vietnam). For instance, Taiwanese company Foxconn and Chinese CoreTek, major electronics manufacturing services provider for Apple, are relocating to Vietnam.

Article by: Prof. Suwan Juntiwasarakij, Ph.D., Senior Editor & MEGA Tech

半導体および電子部品の製造市場は2024 年から 2029 年にかけて 7.1% の年間平均成長率 (CAGR) が 見込まれている。この成長はコンポーネントの小型 化、産業用インターネットによる新興技術の統合によ る産業用インターネットオブシングズ(IIoT)と5Gに よる通信の進歩など幾つかの重要なトレンドによって 促進され、これらの要因は電子部品の設計と組み立て に革命をもたらした。更に5G の広範囲に渡る利用の 向上とデジタル技術に対する消費者の需要の高まりに よってスマートフォンが広く普及し市場参加者に対し 新たな機会となっている。例えばモバイル接続全体に 占めるスマートフォンの普及率は2021 年の 75% か ら 2025 年までに 84% に上昇すると予測されており このセグメントの大きな成長の可能性が浮き彫りにな っている。

近年中国の人口ボーナス(人口増加のプラス効果) の低下、人件費の上昇、産業の高度化、米中貿易摩擦 などの影響を受け各国の企業は中国の生産能力をコス
トの低い東南アジアに徐々に移転し始めている。家電 製品の分野では東南アジアの主要国の中でもサムスン 製携帯電話が主導的な地位を占め東南アジア市場で強 い影響力を持っている。その中でもサムスングループ のベトナムへの投資は200億ドルを超えサムスンの世 界最大の生産拠点を現地に建設し同社の世界電子製品 出荷量の1/3を占めている。

東南アジア市場では大手家電メーカーの存在感が 高まっている。この傾向は2018 年の米中貿易摩擦以 降特に顕著になっている。例えばAppleはこの地域で
の製造拠点を大幅に拡大しベトナム、マレーシア、 シンガポール、タイにおける工場の数は62から97に増 加した。この拡大は生産拠点の多様化への広範な移行
を反映している。東南アジア以外でもインドでは「人 口ボーナス」とも呼ばれる若者世代の人口の増加が見 込まれるためアップルにとって魅力的な目的地となって いる。インドにおけるアップルの工場の数は7から11に増加し2022年のiPhoneの生産 台数は既に650万台のに達している。推定によれば2025年までにインドはアップルの 世界のiPhone生産の25%を占める可能性があるという。

この傾向はスマートフォン以外でも見られる。電気自動車(EV)メーカーも東南ア
ジアに足場を築いている。テスラはシンガポールとタイの市場に参入しており年間100 万台の生産能力が見込まれる新しい生産工場設立に関してインドネシアとの契約締結に 近づいていると伝えられている。同様にBYDはタイで電気自動車の年間15万台の生産 能力を持つ新工場の計画を確認し2024年に操業を開始する予定だ。この世界的ブラン ドの流入は世界のエレクトロニクス製造業界における東南アジアの重要性の増大を浮き 彫りにしている。この地域における有利な人口動態、熟練した労働力、戦略的な立地に より、様々なエレクトロニクス分野の大手企業が集まって来ている。

ASEANのサプライチェーンはなぜ特別なのだろうか? ASEAN諸国はFDI主導の
工業化を目標としておりそれらは3つのグループに分類できる。Tier-1 はシンガポール がテクノロジーノードとして機能。Tier-2 は競争力が混在する新興工業国である ASEAN-4 (マレーシア、タイ、インドネシア、フィリピン)。Tier-3はCLMV(カンボ ジア、ラオス、ミャンマー、ベトナム)であり主にコスト削減を重視する企業にとって 魅力的。エレクトロニクス業界は国際的に細分化されているが世界的およびに地域的な ネットワークに上手く統合されている。ASEANはこれらに完全に一致する。これらは 2022 年にこの地域の輸出総額の 29% を占める最大の輸出産業でありASEAN 諸国毎 に20 ~ 50% の範囲で違いがある。この業界は地域の GDP に約 2,680 億米ドル (GDP の 8.5%)の貢献をし2021 年には 240 万人以上の雇用を創出して地域の経済成長を後 押ししている。

現在のサプライチェーンの再構成は2つの要因によって推進されておりその1つは政 治的なものでハイテクのデカップリングと米中貿易戦争による貿易障壁である。そして もう1つは経済的なもので中国でのコスト上昇に関連している。従って多国籍企業は自 社の競争上の優位性をより広範に多様化するために様々なカテゴリーの ASEAN 諸国に 注目している。ハイテクデカップリングに適応するために半導体企業は主にシンガポール、 マレーシア、インドネシアの三角地帯への投資を増やした。コロナウイルスのパンデミ ックによるチップ製造不足の中、米国企業のグローバル・ファウンドリーズとマイクロ ン、ドイツのインフィニオンとシルトロニック、台湾の半導体製造会社はこれらの国へ の急速かつ大規模な進出を果たした。それらとは対照的に生産コストを削減するために CLMV(カンボジア、ラオス、ミャンマー、ベトナム)に移転した大手企業もある。 例えば、台湾企業のフォックスコンや、アップル向けの大手電子機器製造サービスプロ バイダーである中国のコアテックはベトナムに移転している。

Article by: Prof. Suwan Juntiwasarakij, Ph.D., Senior Editor & MEGA Tech